KÖY ÖĞRETMENLERİNİN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

KÖY ÖĞRETMENLERİNİN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

KÖY ÖĞRETMENLERİNİN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ



Aktif Eğitim-Sen köylerde görev yapan öğretmenlerin sorunları ve çözüm önerilerine ilişkin bir rapor hazırlayarak Milli Eğitim Bakanlığına gönderdi.

Aktif Eğitim-Sen Genel Başkanı Osman Bahçe imzasıyla Milli Eğitim Bakanlığına gönderilen raporda, köy öğretmenlerinin yaşadıkları sorunlar 10 başlık altında toplanırken, çözüm önerilerine de ayrıca yer verildi.

İşte Milli Eğitim Bakanlığına gönderilen rapora göre köy öğretmenlerinin sorunları ve çözüm önerileri:

Köylerde görev yapan öğretmenler (halk tabiriyle köy öğretmenleri) eğitimin önemli bir noktasında görev yapıyor olmalarına rağmen, gerek sistemin gerekse toplum hayatının zorlukları nedeniyle şehir merkezlerinde görev yapan öğretmenlere göre pek çok açıdan dezavantajlı durumdadırlar.

Sınıf öğretmenleri başta olmak üzere köylerde çalışan öğretmenlerimiz okulun maddi eksiklikleri, kırsal kesimin eğitime ilgisizliği vb. nedenlerle ruhsal ve fiziksel sıkıntı yaşamaktadırlar.

Daha önce hiç köylerde çalışmamış, köy şartlarına alışık olmayan, gittiklerinde de olması gereken lojman, kiralık ev, elektrik, su vb. temel gereksinimler açısından bile eksikliklerin bulunduğunu gören öğretmenlerin problemleri düşünüldüğünde, eğitim stratejilerinin günümüz şartlarına göre yeniden güncellenmesinin önemi daha belirgin hale gelmektedir.

Çoğu öğretmenin, köy koşullarının konut, güvenlik ve sosyal hayat açısından sınırlılıkları olması nedeniyle şehirlerde oturup geliş-gidiş yaptıkları görülmektedir. Maddi ve manevi kayıpları olması nedeniyle köyde çalışan öğretmenlerin eğitime motive olmaları da oldukça güçtür. Sosyal ve kültürel ortamlardan, sağlık hizmetlerinden, pazar vb. alış-veriş imkânlarından uzak kalmaları ve yaşadıkları iletişim problemleri köylerde ikamet eden öğretmenlerin diğer sorunlarındandır.

Köylerde görev yapan öğretmenlerin başlıca sorunları ve çözüm önerileri aşağıda irdelenmiştir:

SORUN-1: Köylerde; oturulabilir, yeterli şartları taşıyan lojmanların bulunmaması.

Gerekçeler: Köylerde konut en önemli sorunlardan birisidir. Çoğu zaman parayla da bulma imkânı yoktur. Köylerde kalmak mecburiyetinde bırakılan öğretmenler, ya virane haline gelmiş eski lojmana, ya terkedilmiş PTT binasına ya köy odasına, ya köylünün evinin bir köşesine ya da birkaç arkadaşıyla eski bir köy evine mahkûm olmaktadırlar. Fakat bilinmelidir ki köyün terkedilmiş yerlerinde oturanlar Türkiye'nin istikbalini emanet ettiğimiz kişilerdir.

Köylerde yeterli konut olmadığında ise öğretmenler şehir merkezinde ikamet edip her gün geliş-gidiş yapmaktadırlar. Bu durumda da öğretmene yol parası külfeti çıkmaktadır. Ayrıca yolda geçen zaman kaybı, yorgunluk ve trafikten kaynaklı kaza riskleri de öğretmene olumsuz olarak yansımaktadır.

222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun 87. maddesinde "İlköğretim okulu öğretmenlerinin oturmaları için yapılmış ve yapılacak konutlardan köylerde olanlar, öğretmenlere parasız olarak tahsis olunur ve başka iş için kullanılamaz." hükmü bulunmasına rağmen birçok köyde bırakın lojmanı öğretmenin oturabileceği bir ev bile bulunmamaktadır. Eski lojmandan geriye kalanlar da viraneye dönmüş, kullanılamaz hale gelmiştir.

222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun geçici 3. maddesinde de "Milli Eğitim Bakanlığı bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 10 yıl içinde mecburi öğrenim çağında bulunan öğrencileri tamamen okula kavuşturmak için gerekli öğretmenleri yetiştirmek ve 79 uncu maddede gösterilen esaslar dâhilinde ilköğretim kurumlarını ve tesislerini hazırlamak ve bununla ilgili planların zamanında uygulanmasını sağlamakla yükümlüdür." hükmü bulunmaktadır. Oysa kanunun yayımlanmasından bugüne nice on yıllar geçmiş olmasına ve kırsal okullaşma azalmasına rağmen üvey evlat muamelesi gören köy okullarında oluşan öğretmen açığının giderilmesi için hiç bir yasal çalışma yapılmamıştır. Ayrıca bu okullar için tesis hazırlamak yerine mevcutlar yıkıma terk edilmiştir. Basit ödeneklerle çözüme kavuşturulabilecek imar işleri artık yapılamaz hale gelmiştir.

Yine 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 50. maddesinde de "Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli görülen yerlerde, özellikle mahrumiyet bölgelerinde görevli öğretmenlere konut sağlanır. Konutlar okul binaları ile birlikte planlanır ve yapılır. Eski eğitim kurumlarının konut ihtiyacı bir plana bağlanır ve bu konutların yapımı için, her yıl Milli Eğitim Bakanlığı Bütçesine gerekli ödenek konur." hükmü bulunmaktadır. Fakat görülüyor ki bakanlık zorunlu tuttuğu işlemleri bile tam anlamıyla yerine getirememektedir. Konut ihtiyacı özellikle orta ve doğu Anadolu bölgelerimizde son derece hayati meselelerdir. Konut sağlanamadığında ise gelişime yönelik hiçbir ilave yatırım yapılmamaktadır.

Çözüm Önerileri: Köy okullarına lojman yapılmalıdır. Eski lojmanı olan okulların lojmanları da günümüz şartlarına göre onarılmalıdır. Lojman yapımı için yüksek standartlarda konut projeleri ülke genelinde yeniden ele alınmalıdır.

222 sayılı kanuna göre köydeki lojmandan ücretsiz olarak yararlanması öngörülen köy öğretmenine lojman tahsis edilemediğinde, kendilerine kira bedeli olarak ilave ücret ödenmelidir.

Köylerde görev yapan fakat yeterli lojman olmadığı için başka yerlerde ikamet etmek zorunda kalanların ulaşım giderleri mesafe ve rayiç hesabına göre karşılanmalıdır. Hâlihazırda bu masraflar yüklü bir gider kalemi olarak öğretmenin cebinden çıkmaktadır.

Köylerde görev yapanlara ek hizmet tazminatı ödenmelidir.

Köylerde görev yapan öğretmenlere ikramiye şeklinde veya yıl hesabı üzerinden yıpranma payı verilmelidir.

SORUN-2: Köy okullarının bakım-onarım ve araç-gereç ihtiyacı.

Gerekçeler: 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun 76, 77, 78, 79. maddelerinde okulların gelirleri ve harcama yöntemleri belirlenmiştir. Fakat kanun hükümleri yeterince uygulanmadığı için pratikte öğretmenlerin sıkıntıları had safhadadır. Odun, kömür, temizlik malzemesi, laboratuvar, oyun ve eğlence araç-gereçleri vb. birçok eksiklik öğretmenlerin kendi imkân ve gayretleriyle giderilmektedir. Yani kâğıt üstünde görünen gelirler kullanılamamaktadır.

Öğretmenlerin köy bütçesinden elde edeceği imkânlar ile sınıfını sağlıklı bir eğitim öğretim ortamı halinde düzenlemesi, gerekli araç ve gereçleri temin etmesi, okul ve sınıfın bakımını gerçekleştirmesi gerekmektedir. Yetersiz kalan eğitim-öğretim malzemeleri öğretmeni zor duruma sokmakta ve kaliteli öğretim gerçekleştirilmesini güçleştirmektedir.

Çözüm Önerileri: Köy okullarının araç-gereç yetersizlikleri giderilmeli, okulların bakım, onarım ve altyapı çalışmaları yapılarak öğretmenlerin üzerindeki ek yük kaldırılmalıdır.

Köy bütçelerine bırakılan ilköğretim payları yatırılmalıdır.

Köy okullarına da doğrudan devlet bütçesi gönderilebilmelidir.

SORUN-3: Köy öğretmenlerinin sosyal ve kültürel ortam ve etkinliklerden uzak kalması.

Gerekçeler: Köy öğretmenlerinin temel sorunlarından biri de coğrafi koşulların güçlüğüdür. Özellikle şehirde yetişmiş öğretmenler; taşranın aşırı soğuk ya da aşırı sıcak havalarına, dağlık, tepelik yollarına ve köyün yerleşim mekânına alışmakta zorlanmadadırlar. Şehir merkezlerine olan ulaşım zorluğu, hatta zaman zaman ağır kış şartlarının ulaşımı imkânsız hale getirmesi, öğretmenin şehirle bağlantısını kopararak sosyal ve kişisel ihtiyaçlarını karşılamada sıkıntı yaşamasına sebep olmaktadır.

Köy ortamında sosyal ve kültürel etkinliklerin olmayışı, öğretmenin gelişimini ve bu konuda öğrencilere verebileceği eğitimi olumsuz yönde etkilemektedir.

Çözüm Önerileri: İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri marifetiyle tiyatro vb. grupların köylerde etkinlik yapmaları sağlanmalıdır.

Belli periyotlarda sadece köy öğretmenlerine yönelik sosyal ve kültürel etkinlikler düzenlenmelidir.

SORUN-4: Öğretmenin rahat ve sürekli tedavi imkânlarından yoksun olması.

Gerekçeler: Öğretmenin her an faydalanabileceği sağlık kurumlarının, doktor ve ilacın çoğu zaman köy şartlarında temin edilememesi, öğretmenin yetersiz sağlık koşullarıyla karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır.

Çözüm Önerileri: Köyde çalışan öğretmenler sağlık kuruluşlarından öncelikli olarak yararlandırılmalıdır.

Köyler bölgelere ayrılarak her bölgede mutlaka ulaşılabilir sağlık kuruluşu tesis edilmelidir. Belli periyotlarda köylerdeki öğrenciler için gezici ekiplerle sağlık taramaları yapılmalıdır.

SORUN-5: Öğretmenlerin çocuklar ve köy halkı ile iletişim problemi yaşamaları.

Gerekçeler: Özellikle bazı bölgelerde farklı dillerin konuşulması, öğretmen ile köylüler arasında ciddi iletişim arızalarına neden olmaktadır. Köylünün, öğretmenin bilmediği başka bir dil konuşması aralarında anlaşmazlık ve birbirlerini anlayamama sorunlarına neden olmaktadır.

Türkçe bilmeyerek okuma-yazma öğrenmeye çalışan öğrencilere sağlıklı bir eğitim-öğretim ortamı oluşturmak oldukça zor olmaktadır. Ayrıca bazı yörelerde köylünün genelde savunduğu görüşe göre kız çocuklarının okutulmaması ve öğretmenin muhtemelen buna karşı çıkarak aileleri ikna etmeye çalışması da sorunları sınıf ortamına taşımaktadır.

Çözüm Önerileri: Bu durumdaki öğretmenlere kısa süreli oryantasyon eğitimi sağlanmalıdır.

Bu tür problemler kitlesel olarak ele alınmalı ve devlet tarafından topyekûn projelendirilerek sorun olmaktan çıkarılmalıdır.

SORUN-6: Köy öğretmenlerinin okulun her işinden sorumlu tutulmaları.

Gerekçeler: 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 43. maddesinde "Öğretmenlik, Devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenler bu görevlerini Türk Milli Eğitiminin amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdürler." hükmü bulunmaktadır. Özel bir ihtisas mesleği olmasına rağmen öğretmen; köyde başka görevleri de yürütmek zorunda kaldığından, asli işleri yerine daha ziyade ikincil görevler yapar hale getirilmiştir. Köyde personel yetersizliğinden dolayı öğretmenler; müdür, memur, müstahdem, bekçi, bahçıvan vb. görevlerini de gerçekleştirmek durumunda kalmaktadırlar.

Çözüm Önerileri: Köy öğretmenlerine asli görevinin dışında yapmak zorunda olduğu diğer işler için yardımcı personel tahsis edilmeli veya ek ücret ödenmelidir.

Köy okullarının standart işleri, İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri tarafından belli periyotlarla özel kurulmuş sabit/gezici birimler tarafından görülmelidir.

SORUN-7: Köy öğretmenlerinin uyum problemleri.

Gerekçeler: 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 48. maddesinde "Öğretmenlerin daha üst öğrenim görmelerini sağlamak üzere yaz ve akşam okulları açılır veya hizmet içinde yetiştirilmeleri maksadıyla kurslar ve seminerler düzenlenir." hükmü bulunmaktadır. Sınıf öğretmenleri ne eğitimleri ne de stajları sırasında hiçbir şekilde köy okullarını tanıtıcı etkinliklerle donatılmamaktadırlar. Hatta stajlarını bile eğitim fakültelerinin yakınındaki donanımlı okullarda yapmaktadırlar.

Çözüm Önerileri: Öğretmenlerinin köy hayatına uygun bir eğitim sürecinden geçirilmesi için köy öğretmeni yetiştirme uygulamalarına ağırlık verilmelidir. Eğitim sürecinde ayrı bir ders içerisinde köylere yönelik eğitimler olmalı ve öğretmenlerin okul deneyimlerini de köylerde yapmalarına imkân verilmelidir. Köy öğretmenlerine göreve başlamadan önce, köy koşullarına uyum konusunda eğitim verilmelidir, adaylık döneminde kapsamlı bir hizmet içi kurs düzenlenmelidir.

Köy okullarındaki eğitim dikkate alınarak hizmet içi eğitim, rehberlik, birleştirilmiş sınıf uygulaması hakkında gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.

SORUN-8: Köy öğretmenlerinin saygınlığının düşük olması.

Gerekçeler: Köylerde görev yapan öğretmenlerin bazı imkânlardan mahrum ve mağdur olmaları halk arasında yanlış bir bakış açısı sonucu statülerinin düşük olduğu algısını oluşturmuştur. Bu da köy öğretmenlerini rahatsız etmektedir.

Çözüm Önerileri: Köylerde özveriyle görev yapan sınıf öğretmenlerinin başarıları maddi ve manevi olarak ödüllendirilmelidir. Ödül takdirinde köy öğretmenlerine ayrı bir kontenjan tanınmalı ve öğretmenler bu konuda özendirilmelidir.

Öğretmenler için köyde çalışmak ekonomik açıdan cazip hale getirilmelidir. Bunun için köyde görev yapan öğretmenlere belli kriterler getirilerek ikramiye veya ödül verilmelidir.

Köyde görev yapan öğretmenler ekstra hizmet puanları ile ödüllendirilmelidir.

Kanunlarda ve yönetmeliklerde köy öğretmenleri için özel düzenleme getirilmeli ve statü verilmelidir.

SORUN-9: Köy öğretmenlerinin uzun süre yer değiştirememeleri.

Gerekçeler: Köylerde zor şartlarda çalışan öğretmenler zorunlu çalışma sürelerini tamamladıktan sonra istedikleri yerlere kısa sürede gidememektedirler.

Çözüm Önerileri: İlk atamalarda köy tercihi olan öğretmenlere ek puanlar verilerek yer değiştirme dönemlerinde öncelik tanınmalıdır.

Dört eğitim-öğretim dönemi aynı köyde görev yapan öğretmene istediği ilk 5 tercihindeki okullara yer değiştirme hakkı verilmelidir.

Mazeret grubunda olup da tayini çıkmayan öğretmenler anayasanın kendilerine tanıdıkları hakları kullanamadıklarından dolayı mağdur olmaktadırlar. Bu mağduriyet sonucu oluşan maddi kayıplarının idare tarafından karşılanması gerekmektedir. Bunun için aile birliği ve sağlık mazereti gibi mazereti olan öğretmenlere belli bir miktar hak mahrumiyeti tazminatı ödenmelidir.

SORUN-10: Köy halkının, çocuklarının eğitimine önem vermemesi.

Gerekçeler: Köy ortamında aileler, çocuklarını her türlü işlerde çalıştırmakta ve eğitime olan bakışları nedeniyle kendi çocuklarının eğitimini önemsememektedirler.

Bu nedenle öğrencilerin eğitim ihtiyaçları tam olarak karşılanmamakta, öğretmen-veli münasebetleri istenilen seviyede gerçekleşmemektedir.

Çözüm Önerileri: Köy okullarında okuyan çocukların velilerine özel bilinçlendirme programları geliştirilmelidir.

Köy okullarının ve öğrencilerinin tüm kırtasiye ihtiyaçları devlet tarafından karşılanmalıdır.

 

 


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.