Kayyumunu Bekleyen İLKSAN!

İlksan IMF'e borç versin açıklaması bağlamında, Sandığın mevcut durumunu bir kez daha özetliyoruz

Kayyumunu Bekleyen İLKSAN!



Dört üyesinden üçünün birikimlerini ödeyemeyen, kurumun gerçek mali tablolarını kamuoyundan ve üyelerden gizleyen, 2,6 milyar TL açığı olan, gelirlerinin %99'u faize dayanan, Bireysel Emeklilik Sisteminden %300 daha az kazandıran, Genel Müdürünün kızını sınavsız, ilansız olarak kurumda işe alabildiği, kurumu denetlemekle görevli Bakanlık bürokratının aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olduğu, çalışanların bir kısmının akraba olduğu İlksan'ın, zorunlu rotası kayyumdur.

Bilinçli olarak kitleleri yanlış yönlendirmek, bilgi kirliliği yaratmak, bilgiyi çarpıtmak, anlamsızlaştırmak, içini boşaltmak gibi eylemlerin tümüne dezenformasyon denilmektedir. Dezenformasyon psikolojik savaşın en önemli aracıdır, bu sayede konu ya da olgunun amacından saptırılması mümkün olabilmektedir.

9 Nisan ve 11 Haziran 2016 tarihlerinde İlksan'ın (İlkokul Öğretmenleri Sağlık

ve Sosyal Yardım Sandığı) Türkiye genelinde ilçe ve il temsilcileri seçimi yapılacaktır.[1]

Sandık için bu seçimler önemli, çünkü Sandığı sevk ve idare eden Yönetim

ve Denetleme Kurulu üyelerinin %40'nı (4 üye) bu temsilciler belirliyor, geriye

kalan 6 üyeyi Milli Eğitim Bakanı re'sen atıyor. Böyle bir seçim atmosferinde

kaleme alındığını düşündüğümüz ve özgüven patlaması yaşatan bir yazının başlığı

şöyledir: "İLKSAN IMF'ye borç versin."[2] Bu yazının iddia ettiği gibi

İlksan hakikaten Uluslararası Para Fonu'na borç verebilecek durumda mıdır? Yoksa

birileri Sandık üyelerine şaka mı yapıyor? Kafa karışıklığını önlemek ve dezenformasyon

girişimlerini ifşa etmek amacıyla Sandığın mevcut durumunu özetlemekte yarar

görüyoruz.

İlksan değil IMF'ye, üyelikten ayrılmak isteyen üyelerine bile ödeme yapamayacak

durumdadır. Sırf bunun için mahkeme zoruyla üyelerin gönüllü üyeliğine yasak

getirilmiştir.[3]

1. GİZLENEN GERÇEK: Toplam nakit varlıklarını gururla 954 milyon TL

olarak ilan eden Sandık[4]; üyelerinin %76'sının

emeklilik birikimlerini ödeyememekte ve 2 milyar 600 milyon TL'yi aşan mevcut

açığını gizlemektedir. Sandığın gelirlerinin %99'u üye aidatları ve faizden

oluşmaktadır.[5] Varlıklarının verimsiz değerlendirilmesi yüzünden gelir

- gider farkı ve bütçe açığı mevcuttur ve mali tablo oyunlarıyla bunun üstü

örtülerek Sandığın ömrü uzatılmaya çalışılmaktadır. Şubat 2012 tarihli İlksan

"Aktüerya Raporu"nda mevcut gelirlerin giderleri karşılamaya yetmediği ifade

edilmiştir. Bu haliyle İlksan, iflasını bekleyen bir şirketten farksızdır.

2. ÇIKAR ÇATIŞMASI VE DENETİM: İlksan'ın tek denetim birimi olan Denetleme

Kurulu'nun üç üyesi de denetim elemanı değildir ve denetleme yeterliliğine sahip

değildirler. Yönetim bilimi, denetim zafiyeti yaşayan kurumların umulmadık noktalardan

darbe aldığını, bu durumun kurumsal zayıflık ve tehdit oluşturduğunu neredeyse

yüz yıldır dile getirmektedir. İç kontrol/denetim mekanizması sorunlu olan Sandık,

tüm ısrarlara rağmen "Bağımsız Denetim"den de geçmeyi kabul etmemektedir. "Biz,

zaten Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Denetim Başkanlığı'nın Maarif Müfettişleri

tarafından rutin denetleniyoruz"[6] savunması da 2015 yılından itibaren

tartışmalı hale gelmiştir.[7] Çünkü Sandığı denetlemekle sorumlu birim

olan Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Denetim Başkanlığı'nın başındaki isim

Atıf Ala, aynı zamanda İlksan'ın Yönetim Kurulu üyesidir.[8] 73 yıllık

İlksan tarihinde bu vaka bir ilktir. Cumhuriyet tarihinde MEB'in hiçbir Teftiş

Kurulu Başkanı, denetlemekle yükümlü oldukları herhangi bir kamu kurumunun yönetim

ve denetleme kurullarında görev almamışlardır.

3. BAŞARISIZ SİGORTACILIK: Bugün için İlksan, 30 yıllık bir üyesinden

ayda yaklaşık 50 TL aidat almaktadır ve 30 yıllık kesintinin karşılığı olarak

bu üyesine ödeyeceği emekli ikramiyesi toplamı 23.343 TL'dir.[9] Halbuki

Bireysel Emeklilik Sistemine (BES) giren bir kişi 30 yılda ayda 50 TL ödemesi

halinde alacağı tutar 74.777 TL'dir.[10] Bu durumda İlksan üyelerinin zararı

%300'den fazladır. Buna yıllardır göz yumanlar ya ne yaptıklarının farkında

değiller ya da sayı saymayı bilmiyorlar. Sessiz öğretmen camiasının, maaşlarından

her ay %2'lik zorunlu kesinti yapılması haksız yere gasp değil de nedir? Buna

dur diyebilecek insanlar, ancak merhamet, vicdan ve insaf sahipleridir.

4. KURUMSALLAŞAMAYAN AİLE ŞİRKETİ: Kurum içi ve dışı akrabalık bağlarının

çokluğu yüzünden İlksan, sıradan bir aile şirketine dönüşmüştür. Kurumda çalışanların

dikkate değer bir kısmı bir başka çalışanla evli, kan bağı veya evlilik yoluyla

akraba (dayıoğlu, halaoğlu, görümce, kayınbirader gibi), boşanmış ya da hemşeri

veya hısımdır. Bu geleneğin devamı niteliğinde, İlksan Genel Müdürü Mustafa

Çağlayan, kızını Sandığa bağlı bir şirkette (DE-HA A.Ş.) sınavsız, ilansız,

KPSS'siz işe almıştır. Bunun ortaya çıkmasının ardından geri adım atmak veya

herhangi bir pişmanlık ve özür dileme gereği bile duyulmamıştır.[11] Bu tablodan,

kurumsal şirket profesyonelliği ya da verim beklenmemelidir.

5. YERİNDE SAYMAK: Başarı diye gösterilen rakamların, tabloların neredeyse

tümü; abartma, göz boyama, gerçeği saptırma ve manipülasyondan ibarettir. 2005

yılında Sandığın gelirlerinin toplamı 86,5 milyon TL iken, on yıl sonra, 2015

yılında Sandık gelirlerinin toplamı, enflasyona ve mali tablolardaki tüm şişirmelere

rağmen, ancak ve ancak 100 milyon TL'ye ulaşabilmiştir. Kamuoyunun dünle bugünü

mukayese etmesine fırsat vermemek için 2012 yılından önceki "Faaliyet Raporları"

kurum web sayfasına bilinçli bir biçimde konulmamıştır. Ancak son üç yıllık

raporlar görülebilmektedir.[12] Örneğin OYAK, son 15 yılın faaliyet raporlarını

(2000-2014), göğsünü gere gere web sayfasında herkesle paylaşmaktadır.[13] Türkiye

Cumhuriyeti Devleti, son on yılda yaklaşık üç kat büyümüşken,[14] sadece %13,5'lik

büyümeyi, mucize, altın çağ, kahramanlık gibi süslü, altı boş destansı, hamasi

nutuklarla pazarlayan bir yönetim anlayışı ile karşı karşıya olmak ayrı bir

talihsizliktir.

6. KAYYUMA GİDEN YOL: 1993 yılında yaşanan "İlksan Skandalı"nın ardından

Sandık, kayyuma devredildi ve dönemin Cumhuriyet Savcısı, o günkü yönetim ve

denetleme kurulu üyelerinin de aralarında bulunduğu 20 sanık hakkında, bir yıldan

10 yıla kadar hapis cezası talep etti. Yargılama sonucunda sorumlular çeşitli

cezalar aldılar, en ağır cezayı ise 9 yıl 9 ay hapis cezasıyla dönemin İlksan

Yönetim Kurulu Başkanı Bilal Büyükkaya aldı. 1993'te yolsuzluk sebebiyle kayyumla

tanışan Sandık, önümüzdeki yıllarda tasfiye sebebiyle kayyumla tekrar yolları

kesişecek, bu da sürpriz olmayacaktır.

Bir kamu kurumu olan İlksan, saygınlık, güven, şeffaflık, hesap verebilirlik, dürüstlük ve doğruluk ilkelerini ihlal etmeye devam ediyor. İlksan, gerçeklerle yüzleşerek bir çıkış bulmak yerine yanıltıcı bilgilerle ve ajitasyonla bir imaj yaratma peşindedir. Bu imaj, sürdürülebilir değildir. Mesela "Bugün bütün üyeleriniz ayrılsa tamamının tazminatını ödeyecek gücünüz var mı?" sorusuna, İlksan Yönetim Kurulu Başkanı Tuncer Yılmaz, 18 Ekim 2012 günüverdiği cevap: "Çok net olarak belirtiyorum ki, üyelerimizin tamamının üyelikten ayrılması halinde, nakit değerlerimiz ve gayrimenkullerimizin satışından elde edilecek gelir ile karşılanması mümkündür." şeklindedir. Halbuki üyelerin en az %76'sının emeklilik birikimini ödemelerinin imkansız olduğunu, bunun için yeterli portföye, mali varlığa sahip olmadıklarını kendisi herkesten iyi bilmektedir. Böyle olduğu için de gönüllü, isteğe bağlı üyeliğin önünü kapatmak için, kendileri gecikmeden dava açmış ve davayı kazanmışlardır.[15] Sayın Yönetim Kurulu Başkanına sormak lazım; üç yılda ne değişti?

Sandığın önünde artık fazla alternatif kalmamış ve yolun sonuna gelinmiştir.

Gidilebilecek iki yol vardır:

SANDIĞIN DOĞAL YOLLARLA İFLASINI BEKLEMEK

İLKSAN'ın mevcut mali tablosunun zayıflığı ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın öğretmen açığını neredeyse kapatmış olması ve yeni öğretmen atamasının minimum düzeye çekileceği gerçeği karşısında, İLKSAN'ın önümüzdeki 5-10 yıllık zaman zarfında, emekliye ayrılan üyelerinin alacaklarını ödeyemeyeceği aşikardır. 2015 yılı rakamlarına göre, tüm üyelerin (yaklaşık 260 bin), üyelikten ayrılması durumunda alacaklarının %76'sı ödenemiyor. Sandığın 2015 yılı verilerine göre mevcut açığı 2 milyar 600 milyon TL'dir. Milli Eğitim Bakanlığı ve İlksan hiçbir şey yapmasa bile, mukadderat işleyecek ve Sandık kendiliğinden kapanacaktır.

SANDIĞI KANUN YOLUYLA KAPATMAK

İlksan'nın yasal dayanağını oluşturan, 4357 sayılı "Hususi İdarelerden Maaş Alan İlkokul Öğretmenlerinin Kadrolarına, Terfi, Taltif ve Cezalandırılmalarına ve Bu Öğretmenler İçin Teşkil Edilecek Sağlık ve İçtimai Yardım Sandığı ile Yapı Sandığına ve Öğretmenlerin Alacaklarına Dair Kanun"un (R.G. 19 Ocak 1943 - 5308) 11'inci maddesinin yürürlükten kaldırılmasıyla, Sandığın kanun yoluyla kapatılması ve tüm üyelere haklarının Devlet tarafından ödenmesi ikinci alternatiftir. Siyasi iradenin, buna yanaşması zor görünmektedir. Şubat 2006'da üç büyük eğitim sendikası başkanının "İlksan'ın kapatılması"[16] üzerinde uzlaşma sağlamasına rağmen hükümet, bütçe imkanlarını gerekçe göstererek bunun gereğini yapmamıştır. Türkiye 2005'te %8,4; 2006'da %6,9 büyüyen bir ülkeydi. Bugünkü büyüme hızımız yüzde 3'e kadar gerilemiş durumdadır. Bugünkü kamu ekonomisinin görünümü, Devlet bütçesinden 2,6 milyar TL'nin İlksan'ın zararını kapatmak için kullanılmasını neredeyse imkansız kılmaktadır.

 


Etiketler; #İlksan

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.