Sigarayı Bırakmanın Yolları

Sigarayı Bırakmanın Yolları

Sigarayı Bırakmanın Yolları



DoktorTakvimi.com üyelerinden Uzman Psikolog A. Dilek Yılmaz sigarayı bırakmanın yolları ile ilgili çeşitli önerilerde bulundu. İnsanların sigaraya başlamak için çeşitli gerekçeler ileri sürdüğünü ve bunun giderek bahane haline geldiğini belirten Yılmaz, konu hakkında şunları söyledi: “Sigara içmeye başlamak için kişiler hep farklı nedenler ileri sürer. Genellikle sigara kullanmaya başlama erken ergenlik dönemlerinde ortaya çıkmakta ve psikososyal etmenler büyük rol oynamaktadır. Sigaraya başlayan gençler bu yolla bir bakıma çevresine "büyüme" mesajı verirken diğer bakıma da karşı cinse cinsel kimliğini ifade ettiği hissini yaşamaktadır. Sigara içmenin içen kişiye popülerite ve çekicilik kazandırdığı düşüncesi de ne yazık ki oldukça yaygındır. Anne ve babanın sigara kullandığı ailelerde büyüyen çocukların da sigara içme oranı oldukça yüksektir.

Sigara içtikten 10-20 saniye sonra nikotin beyne ulaşıp dopamin adlı bir madde salgılanmasına sebep olur. Bu da haz duyulmasına yol açan kimyasaldır. Her sigara içildiğinde nikotin beyinde aynı yolu tetiklediği için haz hissedilmesine yol açar. Vücut bir süre sonra bu nikotin miktarına alışır ve her seferinde aynı hazzı hissedebilmek için daha fazla sigara içilmesine neden olur.

Sigara içimi sırasında içen kişi bir yandan haz alırken diğer yandan da sigaranın zarar veren etkileri ile vücut sağlığını kaybetmeye başlar.

Tütün içinde bulunan Karbonmonoksit, Nikotin, Katran gibi sağlık için zararlı maddeler akciğerlerin doğal savunma sistemini bozarak bir yandan sigara içen kişinin sıklıkla akciğer enfeksiyonuna yakalanmasına neden olurken diğer yandan da akciğer kanseri, KOAH (Kronik obstrüktif akciğer hastalıkları) ve kalp damar hastalıkları gibi ciddi hastalıklara yol açmaktadır. Bu hastalıklar kişilerin yaşam kalitesini ciddi şekilde bozmakta ve ölümcül sonuçlara neden olabilmektedir.”

Sağlık açısından bu kadar zararı ve riski bilinmesine rağmen içiciler sigarayı bırakmak istedikleri halde bırakamadıklarından dert yanarlar ve içmeye devam etmek için kendilerine birçok gerekçe (savunma) sıralarlar.

Çözümü erteleyen bahaneler

Uzman Psikolog A. Dilek Yılmaz, Sigarayı bırakmak istemeyen kişilerin bahanelerini şu şekilde sıraladı: “Sigara içmediğim zaman; “verimli olamıyorum”, “konsantre olamıyorum”, “kilo alıyorum”, “barsaklarım çalışmıyor”, “kafam çalışmıyor”, “düşünemiyorum”, “herkesi kırıyorum” vb.

Sigaranın ölümcül zararlarını bilen ve bu olumsuz sonuçlarla karşılaşmak istemeyen kullanıcılar, sigarayı bırakmak için çeşitli yollar aramaktadır.

Bazı insanlar sigarayı kendi başına, diğerlerinin yardımı veya ilaç kullanımı olmadan bırakabilirler. Fakat çoğu sigara kullanıcısı için, sigara bağımlılığı ile başa çıkmak zor olabilir.

Sigara bağımlılığı; Zararlı sonuçlarına karşın takıntılı bir biçimde sürekli sigarayı arama ve içme şeklinde kendini gösteren kronik bir davranış bozukluğu olarak nitelendirilebilir.”

Sigarayı arama ve içmeye iten uyarıcılar (özendirici uyarı; alkol vb.) tetikleyicidirler ve kişinin uyarılmışlık düzeyini arttırmaya katkı sağlarlar.

Sigaranın kullanım sonrasında ortaya çıkan haz ve keyif alma vb. sonuçlar sigaranın ödüllendirici etkileri olarak pekiştireç etkisi yapar. Pekiştireçlerin her zaman haz vermesi şart değildir.

Sigara kullanıcılarında zamanla toleranslar ortaya çıkar. 3 tip tolerans bulunmaktadır:

1-Metabolik tolerans: içilen sigara miktarına bağlı olarak onu metabolize eden enzimin çoğalmas.

2-Fizyolojik tolerans: içilen sigara miktarı aynı kalsa bile beyindeki reseptör sayısının artması ve duyarlılığının azalması

3-Davranışsal tolerans: sigara hep aynı ortamda içildiğinde tolerans gelişir ancak ortam değiştiğinde uyarıcının koşullu olma hali ortadan kaldırılmış olur

Sigarayı kullanan kişi bıraktığında yoksunluk belirtileri gibi şeyler yaşıyorsa o kişi sigaraya fiziksel bağımlılık geliştirmiş demektir.

Bu belirtiler; şiddetli sigara içme isteği, anksiyete (kaygı), konsantrasyon kurmada güçsüzlük, sersemlik, huzursuzluk, baş ağrısı, sindirim sistemine ait sıkıntılar (kabızlık), , kalp atım hızında değişiklikler, öfke, uyku bozuklukları, iştah artması ve kilo alma olarak karşımıza çıkmaktadır.

Sigarayı bırakmayı takiben nikotin ihtiyacı birkaç hafta içerisinde kaybolmaktadır. Fiziksel yoksunluk belirtileri olmadan, takıntılı bir yolla sürekli sigarayı arama ve kullanma davranışı ise psikolojik bağımlılıktır.

Psikolojik bağımlılık fiziksel bağımlılıktan daha önemlidir. Bu nedenle bırakma sürecinde sigarayı bırakan kişiye psikolojik destek verilmesi faydalı olmaktadır. Sigarayı bırakan kişi ile psikoterapistin işbirliği halinde olması oldukça önemlidir.

Sigarayı bırakmak için farklı yollar vardır ilaç kullanımı, hipnoterap, bantlar, psikoterapi,

Sigarayı bırakmak isteyen kişiler kendilerine uygun yolları kullanarak sigarayı bırakmalıdırlar.



İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.